Onbegane Grond

Op de zevende avond Onbegane Grond stond het thema Moderne mythen en legenden centraal. Twee bijzondere gasten, Eric Moormann en Peter de Kock, die van gedachten wisselden over dit thema gekoppeld aan delen van de documentaire "De Handen van Che Guevara". Tijdens het gesprek tussen de mythologiekenner, de documentairemaker en het publiek werd de grens tussen de waarheid en de mythe verkend.

De waarheid en de mythe bestaan, volgens Moormann, naast elkaar. In het geval van het verhaal van de verdwenen handen van Che loopt naar zijn idee de verifieerbare werkelijkheid van gebeurtenissen over in een schemergebied waarin feit en fictie niet meer goed van elkaar te onderscheiden zijn. Uiteindelijk gaat dit weer over in een verhaal dat in verschillende opzichten mythisch te noemen is. In het verhaal van de handen van Che zijn volgens de hoogleraar ook duidelijk mythische kenmerken te herkennen, zoals de verdwenen handen die -of ze nu wel of niet gevonden zijn- een relikwie-status lijken te hebben gekregen.

"De waarheid ligt verscholen in de verschillende interpretaties waaruit ze is opgebouwd." (Citaat toegeschreven aan Che Guevara)

Hoewel Peter de Kock vertelde dat hij in eerste instantie probeerde te reconstrueren wat er nu precies gebeurd was nadat de handen van het dode lichaam van Guevara werden gescheiden, liet hij gaandeweg de jaren dat hij bezig was met het project, het idee van het vaststellen van de waarheid los. Hij besefte dat in de verhalen die hij te horen kreeg de 'waarheid' zich in in allerlei gedaantes manifesteerde. Niet de waarheid werd het uitgangspunt van de film, maar de aanschakeling van getuigenissen en interpretaties waarin -zoals het citaat aan het begin van de film - de waarheid verscholen ligt. In die zin erkent hij dat het verhaal als zodanig een mythisch karakter heeft, ook al is hij er persoonlijk van overtuigd dat de handen in het bezit zijn van Fidel Castro.

Tijdens de avond werd langzaam uitgezoomd naar de achtergrond van het grensvlak tussen het verhaal en de mythe. Volgens Eric Moormann kan een mythe worden gezien als verklaringsmodel voor het niet verifieerbare. Bij de mythe gaat het niet meer om de waarheid, maar om de verklaring die mensen die bij "de geschiedenis in kwestie" betrokken zijn geweest aan het 'onverklaarbare' hebben gegeven. In die zin zou "het verhaal van de verdwenen handen goed passen in een 'nieuwe traditie' van moderne mythevorming. De levende mythe van de handen van Che Guevara.

De intrigerende beelden uit de documentaire en het gesprek dat ontstond tussen de gasten en het publiek leverden een spannende avond op waarop nog lang werd nageborreld in de kelder van de prachtige nieuwe lokatie Meneer de Wit.

DVD Bestellen

Wil je een DVD met de bijzondere documentaire "de Handen van Che Guevara" van Peter de Kock bestellen (kosten 20 euro) om hem eens helemaal te kunnen zien? Stuur dan een mailtje naar: anco(apestaartje)dehandenvancheguevara(punt)nl

Was je erbij en wil je laten weten wat je van de avond vond?
Laat dan hieronder een bericht achter.

In 1997 werd, onder een landingsbaan in Bolivia, het lichaam ontdekt van Che Guevara. Het laatste mysterie omtrent zijn leven en dood leek daarmee te zijn opgelost. Totdat bleek dat aan zijn lichaam de handen ontbraken.

De documentaire “De handen van Che Guevara” is een zoektocht naar de afgehakte en spoorloos verdwenen handen van Che Guevara. Een zoektocht die leidt naar een aantal opmerkelijke mensen; mannen en vrouwen die bereid waren hun leven te wagen voor twee dode handen. Aan de hand van hun getuigenissen en anekdotes ontvouwt zich een verhaal dat zò bizar en geheim is dat het werd verbannen naar de schaduwkant van de geschiedenis.

(Lees meer op de website van de documentaire)

Op deze speciale avond zal Onbegane Grond aan de hand van delen van de internationaal bekroonde documentaire in gesprek gaan met documentairemaker Peter de Kock en Eric Moormann, hoogleraar aan de Radboud Universiteit Nijmegen en kenner van klassieke en moderne mythologie. We praten over de vraag hoe dit soort mythen/legenden ontstaan en hoe deze zich verhouden die tot de waarheid?

Datum: dinsdag 31 maart
Lokatie: Meneer de Wit - Projectruimte - Postjesweg 2, 1057 EA Amsterdam- Klik hier voor een routebeschrijving

Programma:

20:00 Aanvang

21:45 Borrel

Entree: 5 euro
Deur open vanaf 19:30

Stuur een mailtje naar onbeganegrond@gmail.com om een plekje te reserveren

De verhouding tussen psychiatrie en de samenleving is complex. Zowel maatschappelijke, ethische en hele praktische overwegingen komen elkaar op dit terrein tegen en staan vaak op gespannen voet. De discussie over hoe de samenleving omgaat met psychiatrie is ingewikkeld en wordt al decennialang gevoerd. De inzichten varieren van het buiten de maatschappij plaatsen van psychiatrische patienten tot het plaatsen en behandelen van patienten midden in bijvoorbeeld een 'gewone woonwijk' in een stad als Amsterdam.

De film van Marc en Antoinette liet ons zien dat de scheiding tussen gezond en ongezond, psychiatrische en niet-psychiatrisch moeilijk te trekken is. De beelden in de film zijn vaak indringend, maar het is niet altijd duidelijk of er sprake is van beelden die gemaakt zijn door de patienten van de instelling of door anderen. En... maakt dat uit?

Lowijs Perquin betoogde dat de kant van de psychiatrie die mensen vooral kennen een verkeerd beeld schetst van de psychiatrische realiteit. Slechts een klein percentage psychiatrische patienten zit in een instelling of krijgt intensieve zorg elders. Het overgrote deel van de psychiatrie betreft echter mensen die niet , zoals vaak wordt gezegd, "gestoord" of "gek" zijn, maar personen met angstklachten, depressie of andere veel voorkomende problemen.

Onder meer door recente incidenten komt de psychiatrie vaak in een negatief daglicht te staan. Perquin betreurt dit, maar geeft aan dat dit tegelijkertijd zorgt voor discussie en innovatie van de psychiatrie. Tijdens deze avond werd het publiek gevraagd over deze en andere aspecten van "Psychiatrie en maatschappij" hun mening te geven.

Terugblik!

De tweede avond Onbegane Grond was een succes. Allard Faas heeft een prachtige film gemaakt die prachtige nostalgische beelden combineert met een interessant en verrassende kijk op de vraag waarom mensen momenten vastleggen.

Na het kijken naar zijn film vroegen we ons af of je het vastgelegde beeld kunt zien als "protest tegen het voortschrijden van de tijd" of misschien toch als "ode aan het moment"?

Laat ons weten wat je van de avond vond door bij dit bericht een reactie achter te laten!

Link:

Huis van Beeld - het audiovisueel produktiebedrijf van Allard Faas
http://www.huisvanbeeld.nl/